Ziet ze vliegen

Was Maria Magdalena een individu of symbool? Wat ze ook was, ze zag ze niet vliegen.

  
  

Was Maria Magdalena een individu of symbool? Als prostituee was ze een lichaam en als zodanig te onderscheiden van collega’s: een individu, geen symbool (“hoer”). 

Ook als volgelinge van Jezus gedroeg Maria Magdalena zich op een manier die haar van anderen onderscheidde. Ze was een “persoon”, een mens met een zeker “karakter” – hoewel ze in de christelijke traditie wat clichématig met een zalfpot wordt afgebeeld.

In de overlevering is ze inderdaad wat tot symbool geworden, net zoals “ongelovige Thomas”, ook een uniek mens wiens leven meer omvatte dan de episode waarmee hij de geschiedenis is ingegaan.

Maria Magdalena bleef echter altijd wat omstreden, vanwege haar beroep. Christelijke beleidsbepalers hebben altijd erg veel moeite gehad met (anderen) de geneugten van het lichaam (toestaan).

Genot in de liefde, voor velen ook zonder vergaande intimiteit nog zeer de moeite waard – men denke aan het oudste beroep ter wereld – stelde voor gewetensproblemen.

Krampachtig werd liefde onderverdeeld in een hoge geestelijke en lage aardse variant. Seks werd iets om kinderen mee te maken en – in de heilige echtelijke verbintenis – aardse benadering van de …eh, ik heb me er nooit zo in verdiept.

Op het hoogtepunt van het splitsen tussen zedige en gevallen vrouw sprak men, in later tijden, wel van een door de maatschappij gemaakte tweedeling tussen Maria/Madonna en Hoer. Dat verklaart de ambivalentie ten aanzien van Maria Magdalena: ze verenigde beiden.

Nu is de “bekeerde zware zondaar” een geliefde figuur in christelijke kringen. Hij of zij geniet street credibility, is niet altijd alleen maar “brave Hendrik” of “zoete Marie” geweest. En nu overgelopen naar het juiste kamp!

Je kunt je afvragen of de ‘gevallen vrouw’ die plek in de schijnwerper verdient. Waarom geen misbaar over Harry de hoerenloper en zijn club van anonieme vrienden? Is dat louter omdat Maria beroepshalve vaker foute seks heeft? Mogelijk. Sinds enige tijd betreden in toenemende mate ook ex-seksverslaafde christelijke mannen het podium. Die konden er, internetseks erbij opgeteld, ook wat van.

Me dunkt dat in de buitenproportionele gespitstheid op seksueel onbetamelijk gedrag door vrouwen een voortdurende moeite met lichamelijke lusten en vrouwen te herkennen is. Pas sinds kort wordt ook de man aangesproken en de gevaarlijke kracht van seks sekseneutraler voorgesteld.

Dan nog blijft de overmatige aandacht voor seksuele betamelijkheid verbazen. Waarom vinden zekere christenen onwettige seks zoveel erger dan moord?

David Wilkerson, de zeer rechtschapen prediker, ontfermt zich vanouds ook over gevallen vrouwen. Eerder berichtte hij over Celeste Horvath, een charismatische hoer die als charismatisch voorgangster volle zalen trok.

Maar vandaag is Maria Magdalena onderwerp van zijn beschouwing. Ze is het prototype van latere hoeren als Celeste. Mar Wilkerson belicht haar als ander prototype, dat van de heilige:

Maria Magdalena belichaamt de bruid wiens hart volledig aan Christus gegeven is. Het leven van deze vrouw werd gekenmerkt door haar liefde voor Jezus.

Inderdaad. En door haar verleden en de vele andere dingen die een mensenleven uitmaken. Menstruatie, lichaamsverzorging, het huis aan kant houden.

Wilkerson portretteert haar echter niet alleen als bruid van Jezus. Hij zet haar ook neer als niet zo slim:

Maria was geen groot theoloog. Toen de discipelen samen kwamen om over de diepere zaken van het kruis te praten was zij waarschijnlijk stil, vrouwen spraken in die dagen zelden openlijk over geestelijke zaken in de aanwezigheid van mannen.

Wilkerson drukt zich hier wat minder slim uit. Hij demonstreert slechts dat de manvrouwverhouding in die dagen wat hiërarchisch lag. Niet gezegd is dat Maria Magdalena geen groot theoloog was. Wellicht had ze veel zinvols gezegd als het haar toegestaan was.

Dan creëert Wilkerson een tegenstelling tussen hart en hoofd. Maria Magdalena staat daarin voor het hart, de discipelen voor het hoofd. Wilkerson baseert zich op de gang van zaken in het Bijbelboek Johannes:

Vroeg op de eerste dag van de week, toen het nog donker was, kwam Maria uit Magdala bij het graf. Ze zag dat de steen van de opening van het graf was weggehaald. Ze liep snel terug naar Simon Petrus en de andere leerling, van wie Jezus veel hield, en zei: ‘Ze hebben de Heer uit het graf weggehaald en we weten niet waar ze hem nu neergelegd hebben.’

Petrus en de andere leerling gingen op weg naar het graf. Ze liepen beiden snel, maar de andere leerling rende vooruit, sneller dan Petrus, en kwam als eerste bij het graf. Hij boog zich voorover en zag de linnen doeken liggen, maar hij ging niet naar binnen.

Even later kwam Simon Petrus en hij ging het graf wel in. Ook hij zag de linnen doeken, en hij zag dat de doek die Jezus’ gezicht bedekt had niet bij de andere doeken lag, maar apart opgerold op een andere plek. Toen ging ook de andere leerling, die het eerst bij het graf gekomen was, het graf in. Hij zag het en geloofde. Want ze hadden uit de Schrift nog niet begrepen dat hij uit de dood moest opstaan. De leerlingen gingen terug naar huis.

Maria stond nog bij het graf en huilde. Huilend boog ze zich naar het graf, en daar zag ze twee engelen in witte kleren zitten, een bij het hoofdeind en een bij het voeteneind van de plek waar het lichaam van Jezus had gelegen.

‘Waarom huil je?’ vroegen ze haar. Ze zei: ‘Ze hebben mijn Heer weggehaald en ik weet niet waar ze hem hebben neergelegd.’ Na deze woorden keek ze om en zag ze Jezus staan, maar ze wist niet dat het Jezus was.

 ‘Waarom huil je?’ vroeg Jezus. ‘Wie zoek je?’ Maria dacht dat het de tuinman was en zei: ‘Als u hem hebt weggehaald, vertel me dan waar u hem hebt neergelegd, dan kan ik hem meenemen.’ Jezus zei tegen haar: ‘Maria!’ Ze draaide zich om en zei: ‘Rabboeni!’ (Dat betekent ‘meester’.) ‘Houd me niet vast,’ zei Jezus. ‘Ik ben nog niet opgestegen naar de Vader. Ga naar mijn broeders en zusters en zeg tegen hen dat ik opstijg naar mijn Vader, die ook jullie Vader is, naar mijn God, die ook jullie God is.’ Maria uit Magdala ging naar de leerlingen en zei tegen hen: ‘Ik heb de Heer gezien!’ En ze vertelde alles wat hij tegen haar gezegd had.

Wat leest u? Ik zie volgelingen van Jezus die verrast zijn als het stoffelijk overschot van Jezus is verdwenen. Johannes, de alwetende verteller, merkt op dat ze nog niet door hebben dat Jezus uit de dood herrezen is.

Ook bij Maria Magdalena valt het muntje nog niet. Dat gebeurt pas als Jezus, die ze eerst nog met een tuinman verwart, zich bekend maakt.

Maar voor David Wilkerson verschilt Maria Magdalena van Petrus en zijn makker. Dat doet ze door slecht bijbel lezen.

Wilkerson beweert dat de discipelen geloofden dat Jezus uit de dood was opgestaan, maar dat staat er niet:

Hij zag het en geloofde. Want ze hadden uit de Schrift nog niet begrepen dat hij uit de dood moest opstaan.

Wilkerson:

Vervolgens zegt de Bijbel dat de twee discipelen het zagen en geloofden (vers 8). Ze herinnerden zich de woorden van Jezus wat betreft Zijn opstanding op de derde dag. Twee verzen later lezen we “De discipelen dan gingen weder naar huis” (vers 10). Ze namen genoegen met de kennis dat Jezus daar niet langer meer was, dus gingen ze weer terug naar de dagelijkse gang van zaken.

Dan wijdt Wilkerson stichtelijke woorden aan hedendaagse christenen en hun te weinig christelijke “dagelijkse gang van zaken” – je moet maar durven.

Wilkerson vult de tekst van Johannes aan. Hij laat de twee discipelen zich herinneren wat Jezus eerder tegen hen gezegd had.

In een standaardpreek van Wilkerson is gebrek aan geloof oorzaak van alle ellende. Men hoort het Bijbelwoord te geloven. De apostelen doen dat niet. Ze hebben hulp van engelen nodig of Jezus moet ze persoonlijk melden uit de dood te zijn herrezen.

Meet God met twee maten? Waarom verschijnt Hij niet aan hedendaagse twijfelende christenen? Zulk bewijs van de zintuigen overtuigde de twijfelende discipelen, toch al bevoorrecht: ze hadden met Jezus mogen wandelen op aarde. Hebben gewone stervelingen niet meer recht op zintuiglijke ondersteuning?

Jezus zegt met recht (tegen Thomas): “Omdat je me gezien hebt, geloof je. Gelukkig zijn zij die niet zien en toch geloven“. Maar dat neemt niet weg dat de meeste stervelingen tekenen en wonderen nodig hebben om overtuigd te worden, wonderen die Jezus in Zijn tijd op aarde in groten getale verricht heeft en ook weer direct na Zijn herrijzenis.

Het is op zijn minst vreemd dat alle christenen na de apostelen het met verhalen van horen zeggen hebben moeten doen en Zijn plaatsbekleders niet even spectaculaire plaatsvervangerwonderen verrichten in Zijn naam, terwijl Jezus ze daartoe toch aanspoort.

Ook steekt Wilkerson Maria Magdalena de lucht in, in vergelijking met de discipelen. Anders dan hen, huilde ze niet zo maar om een dode bij diens graf. In haar speelden zich intussen vrome dingen af.

De Bijbel vermeldt ze echter niet:

Maria stond nog bij het graf en huilde. Huilend boog ze zich naar het graf

Wilkerson:

Kennis [hij bedoelt ten onrechte dat ze ‘wist’ dat Jezus herrezen was] was niet voldoende voor haar. Ze wou Jezus Zelf en ze was niet van plan hiervan af te wijken

Het is inderdaad onduidelijk wat “Jezus Zelf hebben” betekenen kan en wat Maria kan doen om dit te bewerkstelligen (ergens “niet van afwijken”?). Zoals Wilkerson het verwoordt, lijkt Maria een stampvoetend kind: ‘Ik ga niet weg voor ik Jezus heb’.

Nogmaals claimt Wilkerson geprivilegieerde toegang tot Maria’s innerlijk: Maria huilde niet met haar (ex-sloerie-)lichaam maar met haar geest. En die geest huilde niet omdat Jezus’ dode lichaam verdwenen was maar om een complexe geloofsproblematiek:

ze was vastbesloten om net zo lang naar het lege graf te staren totdat haar gebroken hart antwoorden had gevonden. Deze hartsgesteldheid bracht haar een goddelijk bezoek [de twee engelen uit vers 12 die Maria tot haar verrassing vertellen dat Jezus is opgestaan uit de dood]

Alweer een rare actie (“naar het graf staren tot…”?). Toegevoegde gedachten, een toegevoegde geest, een toegevoegd gebroken hart, onuitvoerbare / onbegrijpelijke acties en een toegevoegde beloning wegens een bepaalde hartsgesteldheid…:

Terwijl de andere discipelen terug naar huis waren gegaan zag Maria dingen die niemand anders kon zien

Ja, daar heeft David Wilkerson bepaald last van: dingen zien die niet in de Bijbel te lezen zijn.

En Maria? Laat Maria maar schuiven, zonder Christelijke mannen die het allemaal zo goed weten.

Ik overweeg een aanklacht wegens valsheid in geschrifte tegen Wilkerson. Maar bij wie me te vervoegen? Tekstverkrachting staat vrij in het geloof. Waarachtigheid en integriteit staan niet in alle geloofsstromingen hoog aangeschreven – getuige Wilkerson’s status bij zijn bête schare volgelingen. We zullen dus een coalitie van de welwillenden moeten sluiten.

Advertenties

The URI to TrackBack this entry is: https://hogerhoning.wordpress.com/2012/02/21/ziet-ze-vliegen/trackback/

RSS feed for comments on this post.

One Comment

  1. Ik ervaar om me heen en vanbinnen dat veel Christenen ze zien vliegen. Dat gaat dan gepaard met woorden zoals ook we-zullen-zijn-naam-uit-piëteit-maar-niet-noemen over de lezer uitstort.

    Steeds ontbreekt de liefde, genieten, gezond verstand en de ontplooiing van de volledige persoon. Het ontbreekt de religieuze zelfkant ten enen male aan bescheidenheid.

    Petje af voor de HEER in Zijn niet aflatend streven naar contact, ondanks hun niet te harden geraaskal. Het is misschien geen volwassen relatie maar het is er een.

    Het geduld en de vergiffenis van de HEER zijn waarlijk onbegrensd!


Reacties zijn gesloten.

%d bloggers liken dit: